“Tuy nhiên khoảng 2 tháng gần đây, sức khỏe của Đại tướng diễn biến xấu vì rất nhiều bệnh kinh niên trên nền tuổi cao, dù rằng đã được các thầy thuốc núm khôn xiết nhưng sờ soạng đã vượt ngoài tầm của y học…” - Đại tá Nguyễn Phương Đông thở dài
Chúng tôi cũng dùng tối đa và tối ưu các loại thuốc để bảo vệ sức khỏe cho Đại tướng nhưng đến lúc đó thấy rất khó có thể qua được. Họ Võ ở An Xá trong con mắt người dân trong vùng là dòng tộc noi gương Đại tướng Võ Nguyên Giáp tận hiếu với dân. Đại tướng vẫn nói được nhưng do mở khí quản nên chỉ những người bộc trực cạnh Đại tướng mới nghe và hiểu được”. # Trong làng làm ăn phát triển chiếu cói An Xá, kết đoàn thương yêu nhau, không kèn cựa nhau, phải cùng nhau xây dựng xóm làng sạch sẽ, phong quang là góp phần giúp nhau tiến bộ.
Khoảng 30 phút sau thì tim của Đại tướng có tả lạc nhịp nhưng chẳng thể làm gì được nữa. Trong khi đó, Đại tá Nguyễn Phương Đông, Chủ nhiệm Khoa A11, cho biết, khi mới vào viện, Đại tướng ăn uống được, nhiều lúc khen ngon. Hiện ở bảo tồn Tây Sơn tại Bình Định có đặt tượng danh tướng Võ Văn Dũng cùng nữ tướng Bùi Thị Xuân cạnh tượng của anh em nhà Tây Sơn”. “Đại tướng luôn lạc quan và lạc quan đến phút chung cuộc của thế cục.
Những người con họ Võ luôn giúp đỡ người khó khăn phía thôn trang. Lần giở những trang sử dòng tộc, ông Võ Đại Hàm tiết lộ thêm, họ Võ ở đây không no ấm nhưng học hành con cháu luôn được hiển danh vì tự lực và bền chí. Đại tướng vẫn giơ tay chào tôi. Nghe lời bác, mà người An Xá và họ Võ luôn ghi nhớ lấy làng xóm làm gốc để tu dưỡng bản thân”.
Gia đình đồng ý, ông trở về, nhưng lễ cưới không thực hiện, ông nói về ý chí, ước vọng của mình rồi tiếp đi học. Đại tướng xác định ăn uống cũng như là thuốc, bác sĩ đã giao khẩu phần là Đại tướng ăn hết để đảm bảo sức khỏe.
Đến 17 giờ cùng ngày, mạch và áp huyết của Đại tướng bắt đầu có diễn tả kì dị. Nhưng chiều 3-10, khi anh em đang giao ban trên Ban Bảo vệ sức khỏe Trung ương thì có điện từ Bệnh viện 108 gọi chúng tôi đến. MINH PHONG Kiên trì đến phút cuối cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ra đi một cách nhẹ nhàng và thanh thản sau 1.
Trong thời gian ở Khoa A11, Đại tướng luôn rất lạc quan, tuân thủ chỉ định của bác sĩ và tin tưởng. Tại An Xá, ông mở Hội đọc sách kín, một thời gian sau, nhà cách mạng Nguyễn Chí Diễu đưa ông ra Hà Nội theo Bác Hồ hoạt động, ông Hàm thuật lại.
Lúc đó, Đại tướng “tương lai” đã vờ vĩnh kiện với gia đình, là chấp thuận cho học tiếp rồi mới cưới vợ. Người ta nói rằng, đất trời văn vật như thế nên An Xá và Tuy Lộc “môn đăng hộ đối”, sinh cho sơn hà vị tướng tài có ảnh hưởng lớn trong thế kỷ 20 không chỉ ở Việt Nam mặc cả trên thế giới - Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Mảnh đất này xuất thế một người nức tiếng: học giả Dương Văn An, đỗ tiến sĩ ở tuổi 34.
Người được muôn đời truyền tụng với cuốn Ô Châu cận lục lưu danh muôn đời. Đại tướng trong một lần về quê thắp hương lên mộ mẹ của Người. Ông Hàm kể thêm: “Ngày xưa, dưới thời vua Quang Trung, cụ cố Võ Văn Dũng là danh tướng tâm đầu ý hợp của Nguyễn Huệ. Hoài vọng của Đảng bộ và nhân dân huyện Lệ Thủy là mong muốn chôn cất Đại tướng tại quê nhà. Tuy Lộc cũng là nơi khởi phát của công thần nhà Mạc Nguyễn Đình Toản.
Thời nhà Lê, An Xá có hai vị đỗ đại khoa là Phạm Đại Kháng và Lê Đa Năng. Ông Võ thăng bình, giáo viên về hưu, gọi Đại tướng bằng bác, nói: “Chữ hiếu với dân theo bác Giáp khuyên dạy con cái ở làng rất giản dị; viện trợ bà con lối xóm, có sách chia sách, có chữ giúp chữ, có gạo cơm giúp nhau khi đói.
Đến 13 giờ chiều 4-10, chúng tôi có một cuộc hội chẩn nữa. Thời nhà Mạc có võ tướng Đổng Hiền. Sau này có các tấn sĩ như Lê Đại Nghĩa, Lê Thiếu Kỳ, Đào Viết Doãn, Lê Bá Huế và ông Võ Văn Nho (nguyên Trưởng ban Khoa giáo Trung ương)… Làng cũng sinh ra các vị tướng như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trung tướng Đào Hữu Lưu, Thiếu tướng Nguyễn Tấn Định, Thiếu tướng Lê Đa Định… Ông Bùi Xuân Các, người viết chữ rất đẹp, khai sinh ra chữ hoa mẫu ngày nay - cũng được sinh ra từ làng này.
Ảnh: Tư liệu khoa trường văn - võ Ông Võ Đại Hàm, người ngó căn nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp bên dòng Kiến Giang, cho chúng tôi biết: “Các cụ tiền nhân ví von An Xá là ngôi làng có hình cây đờn (đàn) nên sinh ra nhiều người tài cả văn lẫn võ”
# Trong vùng, cựu chiến binh các địa phương từ Huế, Đà Nẵng. Nhưng ở nhà, theo ông Võ Đại Hàm, gia quyến đã chọn vợ cho ông và đưa phương cách ông chọn.
Suốt những tháng ngày Đại tướng nằm viện, các y thầy thuốc ở đây đã hết dạ, vô cùng chăm lo sức khỏe cho Đại tướng với những tình cảm khôn xiết sâu đậm… Đại tá Nguyễn Văn Nhựa (bác sĩ chăm chút, bảo vệ sức khỏe riêng cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong hơn 20 năm qua) đã không giấu nổi xúc động san sớt với chúng tôi những ngày cuối đời của Đại tướng.
Thế nên, mỗi lần bác về quê, bác đều cổ vũ bà con quần chúng. Đại tá Nguyễn Văn Nhựa kể: “Khoảng 4 - 5 ngày trước khi Đại tướng ra đi, tim của Đại tướng hoạt động vẫn rất tốt, chỉ có thận là hơi yếu. Ông Võ Đại Hàm cho biết, chỉ tính riêng từ thời thân sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cụ Võ Quảng Nghiêm đến nay, họ Võ ở An Xá có 6 người là liệt sĩ, hàng chục người dự quân đội từ thời kháng Pháp đến chống Mỹ cứu nước.
Đến khi Đại tướng ra đi, thời kì dừng ở thời điểm 18 giờ 9 phút trên máy báo”. Đại tướng còn hỏi sức khỏe của tôi. Tại căn nhà lưu niệm Đại tướng tại An Xá, Lệ Thủy, ngày 6-10 đã có hàng ngàn người đến viếng hương gồm học trò các cấp trong tỉnh, quần chúng.
Bác còn dạy chúng tôi, hiếu với dân ở quê là thương nhau khi đau ốm, làm những ích lợi nhỏ nhất cho dân làng để khi có dịp đi ra mở mang trí thức, ra khỏi làng, khỏi huyện, thì biết cái hiếu với dân to lớn như thế nào. Đó là một người Kiên trì. Đại tướng mới nói là: “Ngủ được”. Ngày nên danh về làng, nhiều lần địa phương muốn đưa cụ thân sinh Đại tướng vào hàng ngũ anh hùng trong nghĩa trang liệt sĩ huyện, ông nói: “Cha tôi là liệt sĩ, không phải anh hùng, nên chẳng thể đưa ngang hàng được”.
Khi đó, mạch và huyết áp của Đại tướng vẫn bình thường nhưng sau đó đến khoảng 15 giờ thì có vấn đề. Vào Quốc học ở Huế, học được một thời gian ông bị thực dân Pháp bắt, sau đó trục xuất về quê. Chúng tôi đã biết là có vấn đề rồi. # Vào sự điều trị bệnh viện. Làng cũng có các vận động viên bơi lội nổi tiếng quốc gia như: Nguyễn Văn Nhất, Nguyễn Văn Tam, Nguyễn Thị Thoa… Cạnh làng An Xá có làng Tuy Lộc, cũng là đất văn vật.
Chữ của Bùi Xuân Các đẹp đến kỳ lạ, đến nhà văn Nguyễn Tuân phải khen ông là: “Ông nghè bút thiếp thời nay”. Đại tá Nhựa ngùi ngùi: “Trước khi Đại tướng ra đi 2 ngày, lúc tôi xuống, tôi đánh thức Đại tướng dậy. 559 ngày nằm điều trị tại khoa A11, Bệnh viện Quân đội 108. Đến 3 giờ sáng 4-10, sức khỏe của Đại tướng lại diễn biến xấu mà khi đó chúng tôi tưởng khó qua nổi nhưng sau đó, chúng tôi hội tụ mọi điều kiện.
Ngay chiều hôm đó, chúng tôi đã hội chẩn với kiên tâm cầm cố tối đa và tối ưu để bảo vệ sức khỏe của Đại tướng. Dòng họ tận trung với nước Người xã Lộc Thủy kể nhiều câu chuyện dòng họ Võ ở An Xá là dòng họ tận trung với nước từ xa xưa khi khai canh lập làng.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp theo những gì còn lưu lại ở làng, 13 tuổi ông đã rời quê xuống Đồng Hới học, lúc đó ở nhà đã dạm hỏi và muốn ông về cưới vợ, nhưng ông không ưng bụng vì muốn học tiếp để giúp nước, giúp dân. Đất này sinh ra Trung lương Đại Phu Nguyễn Danh Cả có con cháu là 4 vị quận công thời nhà Lê. Vượt hàng trăm cây số để được cung kính nghiêng mình trước trang thờ Đại tướng.
Những lúc Đại tướng bị đau, ông thường nắm tay tôi rất chặt và là người thầy thuốc của Đại tướng, tôi biết điều đó. Lần khác, mộ của mẹ Đại tướng được cải mả, huyện xin ý kiến đưa vào nghĩa địa liệt sĩ, Đại tướng từ chối bởi: “Mẹ tôi không phải liệt sĩ nên không thể làm thế” và nay, mộ của mẹ Đại tướng được đặt ngoài nghĩa địa, gần mộ phụ thân để tiện bề gia đình lửa hương.
Tôi vẫn hỏi là: Đêm qua anh có ngủ được không. Lúc đó, đồng chí Nguyễn Quốc Triệu, Trưởng ban Bảo vệ sức khỏe Trung ương, cũng có mặt để chỉ đạo việc chăm nom, bảo vệ sức khỏe Đại tướng.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ đạo trận đánh trả huyền thoại “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”. ” - Đại tá Nguyễn Văn Nhựa nhớ lại. Ảnh: TƯ LIỆU Xác định địa điểm an táng Đại tướng? Đến chiều 6-10, ông Nguyễn Đình Hiệu, bí thơ Huyện ủy Lệ Thủy cho biết, có nhận một số thông tin nói nguyện vọng của Đại tướng và gia đình táng tử thi Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Vũng Chùa - Đảo Yến (Quảng Đông), Quảng Trạch, Quảng Bình, nhưng huyện chưa nhận được thông báo chính thức.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét